کارگروه منظر فرهنگی

انجمن متخصصان فضای سبز و منظر ایران

چارچوب پیشنهادی برای کارگروه منظر فرهنگی انجمن ایسلپ (ISLAP CLW)

 

مقدمه

در گوشه و کنار جهان مناظری وجود دارند که بر خلاقیت و بینش ساکنان آن نقطه از زمین گواهی می‌دهند. این مناظر، که بخشی از هویت جمعی ساکنان زمین را تشکیل می‌دهند، منظر فرهنگی نامیده می‌شوند. سازمان علمی- فرهنگی یونسکو منظر فرهنگی را دارایی شاخصی می‌داند که حاصل تعامل دیرپای انسان و محیط طبیعی اوست. بشر در گذر زمان بر بستری از طبیعت اثر می‌گذارد و طبیعت هم به نوبه‌ی خود بر شیوه‌های زندگی انسانی تاثیری مستقیم دارد. کمیته‌ی منظر فرهنگی ایکوموس هم در تعریفی مشابه منظر فرهنگی را تصویری از تکامل سکونت‌گاه‌های بشری و جامعه‌ی انسانی در گذر زمان می‌داند که امکانات و محدودیت‌های فیزیکیِ بستر طبیعی و هم‌چنین نیروهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگیِ داخلی و خارجی بر آن تاثیر گذاشته اند. راهنمای عملیاتی یونسکو (2013) مناظر فرهنگی را به سه دسته‌ی کلی تقسیم‌بندی کرده است:

  1. مناظر فرهنگی اندیشیده.
  2. مناظر فرهنگی خودمتحول، که خود به دو زیردسته‌ی مناظر عتیق و مناظر متداوم تقسیم می شوند.
  3. مناظر فرهنگی تداعی‌گر.

منظر فرهنگی حاصل دانش تجربی و ادراک انسانی از محیط و نتیجه‌ی مدیریتِ خوبِ سرزمین توسط اوست که در گذر زمان به حیات دیرپای خود ادامه داده. مناظر فرهنگی بخشی از میراث فرهنگی بشر هستند که در دهه‌های اخیر ارزش‌گذاری شده‌ و تحت حفاظت قرار گرفته‌اند. در فهرست میراث جهانی یونسکو 102 دارایی با عنوان منظر فرهنگی به ثبت رسیده‌اند. در میان آثار و دارایی‌های میراث جهانی ایران نیز، سه منظر فرهنگی به چشم می‌خورد: بم و منظر فرهنگی آن، باغ ایرانی و منظر فرهنگی میمند. این در حالی‌ست که، با توجه به قدمت این کهن سرزمین و تنوع گسترده‌ی محیطی آن، نمونه‌های منحصر‌به‌فردی از تعامل دیرپای انسان و محیط در سراسر کشور ایران وجود دارد که سزاوار ارزش‌گذاری و حفاظت‌ هستند. مناظر فرهنگی نه تنها بخشی از هویت جمعی ما را تشکیل می‌دهند، بلکه می‌توانند به عنوان نمونه‌ای از رابطه‌ی متوازن انسان و طبیعت الگویی برای مدیریت سرزمین در روزگار ما باشند.

 

واژه­نامه

منظر فرهنگی

Cultural Landscape

منظر اندیشیده (طراحی‌شده)

Designed Landscape

 

منظر خود‌متحول (خودسازمان‌یافته)

Organically Evolved Landscape

 

 

 

منظر متداوم (زنده)

Continuing Landscape

 

منظر عتیق (باستانی)

Relict Landscape

 

منظر فرهنگی تداعی‌گر (وابسته)

Associative Cultural Landscape

 

 

 

 

تاریخچه­ ی کارگروه

فدراسیون بین‌المللی معماران منظر به دو شیوه کلی به موضوع منظر فرهنگی می‌پردازد:

1-کارگروه منظر فرهنگی به عنوان یکی از هفت کارگروهِ کمیته‌ی تدبیر و تجربه‌ی حرفه‌ای‌

2- کمیته‌ی علمی بین‌المللی منظر فرهنگیِ  ایفلا-ایکوموس به عنوان معتبرترین نهاد بین‌المللی و تخصصی با موضوع منظر فرهنگی‌ .

کمیته‌ی اخیر در سال 1971 و با عنوان کمیته‌ی‌ علمی بین‌المللی باغ‌ها و پهنه‌های تاریخی تشکیل شده و از سال 1999 با عنوانِ فعلی مشغول فعالیت است.

کمیته‌ی منظرفرهنگی انجمن ایسلپ نیز در سال 1390 تشکیل شده و از سال 1396 با عنوان کارگروه منظر فرهنگی ایسلپ به کار خود ادامه می‌دهد. خط مشی این کارگروه افزایش دانش و توان‌مندی معماران منظر، طراحان محیط و مهندسان فضای‌ سبز و مشارکت آگاهانه‌ی آن‌ها در ادراک و ارزش‌گذاری و حفاظت از میراث منظر فرهنگی ا‌ست. در طی سال‌های گذشته، خانم‌ها نوا توکلی‌مهر، سارا مرتضوی و مهندس آرمین پرهیزی راد دبیری کمیته‌ی منظر فرهنگی را برعهده داشته‌اند و در حال حاضر سرکار خانم فاطمه روستایی عهده دار مسئولیت مذکور هستند.

هدف

1-کمک به شناسایی و ارزش‌گذاری تیپولوژی‌های مختلف مناظر فرهنگی.‌

2- شناسایی ابعاد گوناگون مناظر فرهنگی اعم از ملموس و ناملموس و فهم چگونگی پیوند میان محیط طبیعی و محیط مصنوع و کشف راز ماندگاری مناظر فرهنگی .

3-گسترش و ترویج رویکردهایی برای تلفیق توسعه و حفاظت در مناطقِ دارای مناظر فرهنگیِ ارزش‌مند.

 

ماموریت

کارگروه منظر فرهنگی ایسلپ، همگام با کارگروه منظر فرهنگی ایفلا، برای افزایش سطح شناخت نسبت به ارزش‌های مناظر فرهنگی فعالیت کرده و به دنبال گسترش راه‌کارهایی برای شناسایی، ارزش‌گذاری، مستندسازی و حفاظت موثر از مناظر فرهنگی ایران است.

 

 

 

چشم­انداز

دستیابی به روش و بینشی که براساس آن توازن در رابطه‌ی تعاملی انسان و محیط برقرار است و مناظر فرهنگی به عنوان بستری برای بقای انسان و تداوم حیات او در تعامل با طبیعت حضوری پایا دارند.

 

فعالیت­ها

موارد اصلی فعالیت کارگروه عبارتند از:

 

آموزش

  • تعریف و برگزاری طرح­های آموزشی مرتبط با مناظر فرهنگی برای اعضای انجمن و دانشجویان رشته­های مرتبط.
  • پیشنهاد طرح­های آموزشی مرتبط با مناظر فرهنگی برای عموم مردم با هدف افزایش آگاهی عمومی.

 

پژوهش و انتشارات

  • فعالیت در زمینه­ی شناسایی، ارزش‌گذاری و مستندسازی مناظر فرهنگی ایران.
  • انتشار و توزیع اطلاعات مربوط به پژوهش­ها و تجارب مرتبط در سطح ملی و بین­المللی، به ویژه در نشریات انجمن. (مجله‌ی علمی- پژوهشی منظر و مجله‌ی ترویجی پیام سبز)
  • اطلاع­رسانی و انتشار اخبار و رویدادهای جهانی و داخلی مرتبط با فعالیت­های کارگروه در وب­سایت و شبکه­های اجتماعی انجمن.
  • انتشار سالانه گزارش فعالیت­های انجام شده توسط کارگروه.

همکاری با نهادها، سازمان­ها و موسسات داخلی و خارجی

  • گفتگو و هم­اندیشی با دیگر کارگروه­های انجمن و سازمان­ها و موسسات مرتبط داخلی و خارجی.
  • پیشنهاد طرح­های پژوهشی و حرفه­ای در راستای حفاظت از مناظر فرهنگی.
  • همکاری با کارگروه منظر فرهنگی ایفلا.

 

برگزاری رویدادها

  • برگزاری جلسات دوره­ای اعضای کارگروه برای پیش­برد اهداف و برنامه­های کارگروه.
  • برگزاری نشست و سمینار در راستای اهداف کارگروه.
  • ایفای نقش فعال در کنفرانس­ها و نشست­های برگزار شده توسط انجمن ایسلپ و ایفلا در موضوعات مرتبط با کارگروه

 

 

 

اعضای کارگروه

اعضای کارگروه منظر فرهنگی از اعضای انجمن، اعم از دانشجویان، دانش­آموختگان و متخصصان رشته­های مرتبط با حرفه­ی معماری منظر، طراحی محیط­زیست و فضای‌سبز هستند، که در حوزه‌های مرتبط با مناظر فرهنگی فعالیت مستند داشته و به همکاری فعال با کارگروه علاقه­مند هستند.

علاقه‌مندان به عضویت در کارگروه می­توانند درخواست عضویت خود را همراه با پیشینه‌ی تحصیلی و حرفه­ای خود به مسئول کارگروه ارسال نمایند. حضور در جلسات و مشارکت در فعالیت­های کارگروه پس از پذیرش عضویت، به منزله­ی تمایل به ادامه­ی عضویت در کارگروه است.

 

 

متون بالادستی

برخی از متون و اسنادی که به عنوان مرجع فعالیت­های کارگروه منظر فرهنگی به کار می­روند عبارتند از:

  • بیانیه‌ی نقش مناظر فرهنگی و پهنه‌های طبیعی مقدس در حفظ تنوع زیستی و فرهنگی.
  • منشور فلورانس درباره‌ی باغ‌های تاریخی.

 

 

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به انجمن متخصصان فضای سبز و منظر ایران می باشد

طراحی وب سایت توسعه فناوری رایانش آتیه

جهت هدایت به پروفایل کاربری چند لحظه صبر کنید. نام کاربری و یا کلمه عبور نامعتبر میباشد. شما در سایت طلافست ثبت نام نموده اید ولی هنوز کلمه کاربری خود را تایید ننموده اید،لطفا جهت تایید کلمه کاربری به پست الکترونیک خود مراجعه و آن را تایید نمایید.